اسهال در کودکان: علائم و روش‌های درمان آن

اسهال در کودکان: علائم و روش‌های درمان آن

اسهال حالتی است که در آن روده به طور مکرر مدفوع شل و آبکی دفع می‌نماید. ما در این پست در نظر داریم تا در خصوص عواملی که باعث بروز اسهال و گاستروانتریت می‌شود صحبت نموده و بهترین روش‌های درمان آن را در اختیار افراد قرار دهیم. نوزادان تازه به دنیا آمده عموما هر روز به تعداد زیاد، دفع مدفوع آبکی دارند و در کودکان بزرگتر هم ممکن است این حالت برای چند روز پیش بیاید. سن کودک یکی از عواملی است که می‌تواند دلیلی برای مدفوع آبکی و شل باشد، اما الگوهای حرکت مدفوع در روده در کودکان مختلف، متفاوت است. هنگام بررسی فرزندتان، مقایسه قوام و فراوانی حرکات روده او قبل و بعد از بیمار شدن مهم است.

چه عواملی باعث ایجاد اسهال می‌گردد

عوامل متعددی باعث بروز نشانه‌های این بیماری در افراد می‌گردد. مسمومیت غذایی، واکنش‌های آلرژی یا عدم تحمل برخی از غذاها و عوارض جانبی برخی داروها (مانند آنتی بیوتیک‌ها) می‌تواند باعث ایجاد اسهال گردد. شایع ترین علت این بیماری، گاستروانتریت است. گاستروانتریت یک عفونت ویروسی معده و روده است. کودکانی که ناگهان دچار دفع شلکی و مکرر روده می‌شوند، به احتمال زیاد دچار گاستروانتریت حاد هستند که معمولاً از یک روز تا یک هفته ادامه می‌یابد.

سایر علائم متداول گاستروانتریت ممکن است شامل تهوع و یا استفراغ باشد که معمولاً ۲۴ تا ۴۸ ساعت قبل از اسهال و تب شروع می‌شود. عامل گاستروانتریت معمولاً ویروسی است، اما گاهی اوقات نیز می‌تواند توسط باکتری‌ها ایجاد شود. عفونت‌های ویروسی دستگاه روده معمولا خفیف‌تر بوده و ممکن است با علائم تنفسی (گلو درد، احتقان یا درد گوش) همراه باشد، اما گاستروانتریت ناشی از عفونت‌های باکتریایی معمولاً شدیدتر است و می‌تواند منجر به اسهال خونی شود.

اسهالی که پس از مسافرت به یک کشور خارجی رخ می‌دهد، اغلب توسط باکتری‌ها ایجاد می‌گردد. در بیشتر موارد، گاستروانتریت خود به خود برطرف می‌گردد، به این معنی که به درمان خاصی نیاز ندارند و کودک پس از چند روز بهبود می‌یابد. مهم‌ترین کاری که والدین می‌توانند انجام دهند، این است که به کودک مایعات کافی بنوشانند تا از کم آبی بدن جلوگیری نمایند.

اسهالی که بیش از دو هفته ادامه دارد به اسهال مزمن معروف است که می‌تواند، باعث مشکلات جدی شود. زیرا باعث عدم میل به غذا گردیده و در نتیجه باعث کاهش وزن و توقف رشد و ضعف بدن می‌گردد. اسهال مزمن می‌تواند به دلایل کمتر شایع، مانند بیماری سلیاک (حساسیت به گلوتن، پروتئین موجود در گندم و غلات) نیز ایجاد گردد، که باعث ایجاد مدفوع شل و بی رنگ می‌گردد. عدم تحمل لاکتوز (عدم توانایی هضم لاکتوز یا همان قند موجود در شیر) نیز می‌تواند باعث این بیماری شود. عدم تحمل لاکتوز بسیار شایع است و با بزرگتر شدن کودکان می‌تواند بروز نماید. بیماری کرون نیز التهابی از روده است که باعث اسهال می‌شود که درد معده مشخصه این بیماری است.

درمان اسهال در کودکان

اطمینان حاصل کنید که کودک شما به اندازه کافی مایعات برای جایگزینی آب، نمک‌ها و کالری‌هایی که در اثر این بیماری از دست می‌دهد استفاده می‌نماید. اگر بیماری فرزند شما خفیف است (خیلی آبکی نیست و حداکثر ۵ بار دفع در روز دارد) می‌تواند رژیم عادی خود را ادامه دهد. اگر کودک شما شیرخوار است، به خوردن شیر مادر خود ادامه دهد و بیشتر از حد معمول هم او را تغذیه نمایید. اگر نمی‌خواهید خودتان به کودک شیر دهید شیر مادر را از طریق بطری، فنجان یا قاشق به او بدهید.

نوزادانی که غذای نوزاد استفاده می‌نمایند، می‌توانند غذای نوزاد را به طور منظم ادامه دهند. علاوه بر شیر مادر و غذای نوزاد به کودک خود یکی از چندین محلول ویژه هیدراتاسیون دهانی را بدهید. این روش به جایگزینی سریع مایعات و نمکی‌هایی که از طریق اسهال از دست می‌روند کمک می‌نماید و در داروخانه‌ها موجود است. با پزشک خود در مورد میزان مصرف مشورت نمایید.

به کودکان بزرگتر از ۱ سال می‌توان رژیم منظم خود از جمله شیر، غذا و آب داده شود. برخی از آب میوه‌ها (زغال اخته یا هویج) برای جلوگیری از اسهال مفید هستند. برنج، غلات، نودل‌های ساده و سایر غذاهای پر کربوهیدرات نیز مفید هستند، زیرا این مواد غذایی به سفت شدن مدفوع شل کمک می‌نمایند.

برای درمان اسهال چه موقع به پزشک مراجعه کنیم

اگر فرزند شما نشانه‌های اسهال زیر را نشان داد، سریعاً با اورژانس یا با پزشک خود تماس بگیرید:

  • غش، بی‌حالی، لب و دهان خشک
  • تغییر در رفتار و کاهش اشتها یا وزن
  • عدم دفع ادرار بیش از ۴ تا ۶ ساعت (برای کودک) یا بیش از ۶ تا ۸ ساعت (برای کودک بزرگتر). نوزادان زیر ۶ ماه خیلی سریع‌تر از کودکان بزرگتر دچار کمبود آب بدن می‌شوند.
  • در نوزادان، یک فونتانل غرق شده (لکه‌ای نرم در بالای سر)
  • خون در مدفوع یا اسهال همراه با درد شدید شکم یا تب بالا
  • تب و اسهال بیش از سه روز
  • تب بعد از بازگشت از سفر به کشور خارجی

کلیه مطالب بالا فقط به جهت افزایش اطلاعات است و نباید به طور کلی برای هر فردی با هر وضعیتی در نظر گرفته شود. استفاده از این مطالب شما را از پزشک بی‌نیاز نمی‌نماید. همیشه در رابطه با هرگونه سؤال یا مشکلی مستقیماً از پزشک خود راهنمایی بخواهید.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *