استفراغ در کودکان : عوامل و راه‌های درمان آن

استفراغ در کودکان : عوامل و راه‌های درمان آن

استفراغ کودکان در حالت عادی مشکل چندانی ایجاد نمی‌کند، اما در شرایط خاص، به عنوان مثال اگر باعث بی‌آب شدن بدن شود یا پس از وارد شدن یک ضربه به سر شروع شود، یک مشکل بسیار جدی محسوب می‌شود. همه موارد مسمویت غذا، عفونت، ضربه و بیماری حرکتی می‌تواند باعث استفراغ کودکان شود. در این مقاله قصد داریم درباره استفراغ کودکان و راه‌های مناسب برای درمان آن بپردازیم.

چه عواملی باعث استفراغ در کودکان می‌شود؟

استفراغ زمانی اتفاق می‌افتد که محتویات معده به سرعت یا با بالا آوردن به زور از طریق دهان خارج می‌شود. استفراغ از طریق انقباض ناگهانی عضلات معده اتفاق می‌افتد. برای نوزادان بالا آوردن در حین یا بعد از شیرخواری طبیعی است؛ اما اگر کودک در طول روز چندین بار محتوی خورده شده را بالا می‌آورد، ممکن است به اندازه کافی رشد نکند. اگر فکر می‌کنید که نوزادتان بیش از حد دچار استفرراغ می‌شود یا در حین بالا آوردن درد دارد، با یک پزشک مشورت کنید. بازگشت مجدد می‌تواند منجر به رفلاکس مری شود. رفلاکس مری عارضه‌ای است که در آن اسید معده، مری را تحریک می‌کند. این عارضه نیاز به درمان پزشکی دارد.

یکی از دلایل مهم استفراغ کودکان تنگی پیلوریک (ناحیه‌ای بین معده و روده) است که منجر به استفراغ اجباری در نوزادان زیر ۲ ماه می‌شود. این مشکل به دلیل انسداد یا تنگی در باز شدن قسمت بین معده و روده‌ها اتفاق می‌افتد. اگر انسداد درمان نشود، می‌تواند باعث کم آبی شدید و کاهش وزن نوزاد شود. اگر فکر می‌کنید کودک شما انسداد پیلوریک دارد فوراً با پزشک تماس بگیرید، زیرا معمولا درمان این مشکل با عمل جراحی انجام می‌شود.

استفراغ کودکان به طور ناگهانی می‌تواند دلیل بر گاستروانتریت باشد. گاستروانتریت به عفونت معده و روده توسط ویروس یا باکتری گفته می‌شود. عفونت‌های ویروسی معمولا خفیف‌تر هستند و ممکن است با علائم تنفسی (گلو درد، احتقان یا درد گوش) همراه باشند. اما عفونت‌های باکتریائی معمولا شدیدتر هستند و می‌توانند به اسهال خونی منجر شوند. اسهال خونی که در حین یا بعد از مسافرت به کشور خارجی اتفاق می‌افتد، اغلب توسط باکتری‌ها ایجاد می‌شود. کودکان مبتلا به عفونت دستگاه گوارش علاوه بر اسهال ممکن است تب نیز داشته باشند. بیشتر کودکانی که دچار این مشکل هستند نیاز به درمان خاصی ندارند و پس از چند روز بهبود پیدا می‌کنند.

دلایل دیگر استفراغ کودکان

  • بیماری حرکتی (یک علت شایع استفراغ در کودکان)
  • عفونت ریه‌ها، گوش‌ها، مجاری ادراری، معده و روده
  • آپاندیسیت (که همچنین می‌تواند به درد معده و تب منجر شود)
  • مصرف مواد سمی
  • آسیب دیدگی سر (نشان دهنده‌ی مغزی یا خونریزی مغزی است)
  • سردرد میگرنی (معمولاً در کودکان بزرگتر)
  • تومور مغزی (در موارد نادر) یا سایر مشکلات مغزی
  • درمان استفراغ

چگونه استفراغ کودکان را درمان کنیم؟

برای درمان استفراغ کودکان این موارد را به خاطر بسپارید:

مطمئن باشید که کودک شما به حد کافی مایعات می‌نوشد. اگر کودک اسهال داشته باشد، این موضوع اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. زیرا بدن باید بتواند آب، نمک و کالری دفع شده را جبران کند. برای دادن مایعات ۳۰ تا ۶۰ دقیقه بعد از استفراغ کودکان به آن‌ها مایعات بدهید و با مقادیر اندک شروع کنید.

تا ۲۴ ساعت بعد از استفراغ کودکان، به آن‌ها غذای جامد ندهید، بلکه در مقادیر کوچک به او مایعات شفاف بدهید. همچنین می‌توانید مکعب‌های یخی به کودک بدهید تا لیس بزند. کودک بزرگتر می‌تواند از طریق نی نوشیدنی بنوشد. اگر دیدید بدن کودک شما قادر است مایعات را نگه دارد به تدریج مقدار را افزایش دهید.

اگر کودک هنوز شیر می‌خورد، همچنان به او شیر بدهید؛ اما دقت کنید که شیر را در دوزهای کمتر (۵ تا ۱۰ دقیقه در روز) بدهید. همچنین می‌توانید شیر را با قاشق، فنجان یا بطری یه کودک بدهید.

علاوه بر شیرمادر به کودک خود محلول‌های هیدراتاسیون آماده برای تجویز دهانی بدهید. رسیلت (Ricelyte)، پدیالیت (Pedialyte)،یا کائو لکترولیت (Kao Lectrolyte) نمونه‌هایی از هیدراتاسیون‌های محلول هستند. این محلول‌ها به جایگزینی مایعات و نمک از دست رفته بدن کمک می‌کند. به بچه‌های بزرگتر می‌توان محلول را به صورت مکعب یخی بدهید. اگر کودک شما بیش از ۶ ماه دارد و هیدراتاسیون بدون طعم را دوست ندارد، می‌توانید به آن آب سیب اضافه کنید.

استفراغ کودکان و راه‌های درمان آن

درمان استفراغ کودک

کودکان بزرگتر علاوه بر تجویز مایعات به صورت دهانی می‌توانند مایعات را بنوشند؛ اما به یاد داشته باشید که کودک مبتلا به اسهال نباید از آب میوه و نوشابه استفاده نکند، زیرا این مواد قند دارند و باعث تشدید اسهال می‌شوند.

چنانچه کودک فقط استفراغ دارد و اسهال نمی‌کند، نوشیدن مایعات بلامانع است.

اگر هشت ساعت از مصرف مایعات می‌گذرد و کودک استفراغ نکرده است، می‌توانید به تدریج به او غذاهای جامد بدهید. برای درمان استفراغ کودکان از غذاهای شیرین مانند سیب سبز، موز پوره شده یا غلات شیرخوار شروع کنید. به کودکان بزرگتر (بالای ۱ سال) می‌توان کراکر، نان تست، غلات مخلوط، سوپ، سیب زمینی پوره شده یا نان سفید داده شود. رژیم غذایی طبیعی معمولاً می‌تواند حدود ۲۴ ساعت پس از قطع استفراغ کودکان شروع شود.

در چه مواقعی از استفراغ کودکان باید با اورژانس تماس بگیریم؟

چنانچه استفراغ کودکان منجر به این موارد شد حتما با اورژانس تماس بگیرید:

اگر علائم کمبود آب بدن در کودک مشاهده شود. این علائم می‌توانند بی حسی، سستی، خشکی لب‌ها و دهان و عدم ادرار باشند. اگر کودکان ۴ تا ۶ ساله بین ۴ تا ۶ ساعت و کودکان بزرگتر بیشتر از ۶ ساعت ادرار نداشته باشند، علامت خطر است. توجه داشته باشید که کودکان خردسال ، به ویژه نوزادان کمتر از ۶ ماه ، سریع‌تر دچار کمبود آب بدن می‌شوند. در نوزادان کم آب زیر ۱ سال دارای فونتانل (لکه کمرنگ در بالای سر) دیده می‌شود.

اگر سن کودک کمتر از ۱ ماه است و هر چیزی را که تغذیه می‌کند بالا می‌آورد. استفراغ کودکان زیر ۳ ماه به صورت مکرر و اجباری می تواند نشان دهنده تنگی پیلوریک باشد.

اگر استفراغ کودکان با درد شدید معده و سردرد همراه است. اگر کودک استفراغ می‌کند و تب دارد ممکن است مننژیت داشته باشد، به خصوص اگر اسهال نداشته باشد. علائم دیگر مننژیت، سفت شدن گردن و جوش‌های پوستی هستند.

اگر استفراغ کودکان بعد از وارد شدن یک آسیب به سر اتفاق بیافتد، که نشان می‌دهد دچار خونریزی مغزی یا ضربه مغزی شده‌ا‌ند.

اگر کودک، خون یا ماده‌ای مانند دانه‌های قهوه استفراغ کند، نشان می‌دهد در معده او خون وجود دارد.

اگر کودک موادی سبز (رنگ صفرا) استفراغ کند و درد شدید شکم داشته باشد که نشان دهنده احتمال انسداد در روده است.

اگر کودک در شکم خود احساس سفتی و در بین نواحی استفراغ احساس تنگی و سفتی می‌کند.

اگر کودک از لحاظ جسمی احساس خستگی یا خیلی بیشتر از آن می‌کند که نشانه عفونت در مغز یا نخاع است.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *